بانک پرایمری انسانی: ژن AKT

انتشار توسط پریماه سلیمانی در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴

پرایمرها توالی اولیگونوکلئوتیدی کوتاهی هستند که نقطه آغاز همانندسازی DNA را فراهم می کنند. این قطعات کوتاه و ظریف نه تنها برای تکثیر سلولی بلکه برای فراهم سازی نقطه آغاز همانندسازی در آزمایشگاه ها نیز مهم هستند. با ما همراه باشید تا در این مطلب بطور اختصاصی به بررسی پرایمر ژن AKT بپردازیم.

اطلاعات کلی ژن:

نام اختصاری ژن: AKT1
نام کامل ژن: AKT serine/threonine kinase 1
نوع ژن: کد کننده پروتئین
اسامی دیگر: AKT; PKB; RAC; PRKBA; PKB-ALPHA; RAC-ALPHA
جایگاه کروموزومی: 14q32.33

توضیحات ژن:

این ژن یکی از سه عضو خانواده کیناز پروتئین سرین/ترئونین AKT انسانی را کد می‌کند که اغلب به نام‌های پروتئین کیناز B آلفا، بتا و گاما شناخته می‌شوند. این پروتئین‌های AKT که شباهت زیادی به هم دارند، دارای یک دامنه هومولوژی پلکسترین در N ترمینال، یک دامنه کیناز مخصوص سرین/ترئونین و یک دامنه تنظیمی در C ترمینال هستند. این پروتئین‌ها توسط فسفواینوزیتید 3-کیناز (PI3K) فسفریله می‌شوند. مسیر سیگنال‌دهی AKT/PI3K یکی از اجزای کلیدی بسیاری از مسیرهای سیگنال‌دهی است که شامل اتصال لیگاندهای غشایی به گیرنده‌های تیروزین کیناز، گیرنده‌های جفت‌شده با پروتئین G و کینازهای متصل به اینتگرین است. بنابراین، این پروتئین‌های AKT طیف وسیعی از عملکردهای سلولی از جمله تکثیر سلول، بقای سلول، متابولیسم و آنژیوژنز را در سلول‌های نرمال و بدخیم تنظیم می‌کنند.

پروتئین‌های AKT پس از فسفریلاسیون فسفاتیدیل اینوزیتول 4،5-بیس فسفات (PIP2) توسط PI3K، به غشای سلولی جذب شده و به فسفاتیدیل اینوزیتول 3،4،5-تری فسفات (PIP3) متصل می‌شوند. فسفریلاسیون هر دو اسید آمینه ترئونین 308 و سرین 473 برای فعال‌سازی کامل پروتئین AKT1 که توسط این ژن کد می‌شود، ضروری است. فسفریلاسیون سایر اسیدهای آمینه نیز انجام می‌شود؛ برای مثال، این فسفریلاسیون در واکنش به فاکتور رشد انسولین و فاکتور رشد اپیدرمال اتفاق می‌افتد. فسفاتازهای پروتئینی به عنوان تنظیم‌کننده‌های منفی پروتئین‌های AKT عمل می‌کنند و با فسفریله کردن مجدد AKT یا PIP3 باعث کاهش فعالیت آن‌ها می‌شوند.

مسیر سیگنال‌دهی PI3K/AKT برای بقای سلول‌های توموری حیاتی است. فاکتورهای بقای سلولی می‌توانند آپوپتوز را به صورت مستقل از رونویسی با فعال کردن AKT1 مهار کنند، که سپس اجزای دستگاه آپوپتوز را فسفریله و غیرفعال می‌کند. پروتئین‌های AKT همچنین در مسیر سیگنال‌دهی هدف ماکروفاژ راپامایسین (mTOR) مشارکت دارند. جهش‌های موجود در این ژن با انواع مختلف سرطان‌ها و رشد غیرطبیعی بافت‌ها، از جمله سندروم پروتئوس و سندروم کدن، مرتبط هستند و همچنین با سرطان‌های پستان، کولون و تخمدان نیز ارتباط دارند.

میزان بیان ژن AKT در بافت های مختلف:

مسیر سیگنالینگ ژن:

اگر سلول های بدن را یک شهر در نظر بگیریم؛ هر بخش باید وظیفه ی خود را به خوبی انجام بدهد. به زبان بسیار ساده مسیرهای سیگنال دهی مانند پیام رسان های این شهر عمل میکنند. در واقع سلول ها از مولکول ها به عنوان پیک استفاده میکنند و به همدیگر و بخش های مختلف میگویند که چه کاری را انجام دهند و این مسیر ها هستند که باعث میشوند سلولها به درستی کار کنند و بدن سالم بماند. در ادامه تصویری در ارتباط با مسیر سیگنال دهی ژن AKT میبینیم:

بانک پرایمری انسانی رشدآزما:

در این مطلب ما تلاش کردیم تا شما را با ویژگی ها و اساس کلی عملکرد این ژن آشنا کنیم؛ همچنین در صورت نیاز به تهیه پرایمر این ژن و یا آموزش روش طراحی پرایمر می توانید با کارشناسان ما در رشدآزما در ارتباط باشید. همینطور میتوانید جهت آشنایی اولیه با پرایمر و ویژگی های آن مقاله‌ی مربوط به پرایمر را مطالعه فرمایید. 😊